Dopuszczalny nacisk na oś (GAWR)

Dopuszczalny nacisk na oś, oznaczany skrótem GAWR, to maksymalny ciężar, jaki pojedyncza oś pojazdu może bezpiecznie przenosić zgodnie z założeniami konstrukcyjnymi i homologacją. Tam gdzie ogólne limity masy opisują pojazd jako całość, GAWR przybliża obraz do jednej osi naraz, określając, jak duże obciążenie może bezpiecznie udźwignąć jej konkretny zestaw opon, kół, łożysk, sprężyn, hamulców i samej struktury osi. Istnieje, ponieważ ciężar rzadko rozkłada się równomiernie, a przeciążona oś może ulec uszkodzeniu lub utracić skuteczność hamowania nawet wtedy, gdy łączna masa pojazdu wydaje się prawidłowa.

Ponieważ przód i tył pojazdu niosą różne podzespoły oraz różne udziały ładunku, GAWR podaje się osobno dla każdej osi. Oś przednia z reguły dźwiga silnik i układ kierowniczy, więc jej wartość jest dostrojona do tego zadania, natomiast oś tylna, która zwykle przenosi główny ciężar ładunku, nacisku dyszla przy holowaniu i pasażerów z tyłu, w pojazdach użytkowych bywa wyżej obciążana. Wartość tę wyznacza najsłabsze ogniwo w łańcuchu danej osi, często nośność zamontowanych opon, i zapisuje się ją na tabliczce znamionowej producenta, zwykle umieszczonej w otworze drzwi kierowcy.

Znaczenie GAWR ujawnia się w sytuacji, której pojedyncza liczba opisująca masę całkowitą nie jest w stanie wykryć. Pojazd może mieścić się komfortowo w swojej dopuszczalnej masie całkowitej, a mimo to przeciążyć jedną oś, jeśli ładunek skupiono na jednym końcu, na przykład gdy ciężki towar spiętrzono na samym tyle skrzyni pikapa lub gęsty przedmiot umieszczono za tylnymi kołami. W takim przypadku tylne GAWR zostaje przekroczone, mimo że auto jako całość pozostaje zgodne z przepisami, a skutki, czyli przegrzane opony, nadwerężone łożyska, słabsze hamowanie i niestabilne prowadzenie, obciążają tę jedną oś.

Czyni to GAWR szczególnie istotnym przy holowaniu lub przewożeniu gęstych, skupionych ładunków. Skierowana w dół siła, jaką przyczepa wywiera na zaczep, czyli nacisk dyszla, spada niemal w całości na oś tylną i może przekroczyć jej dopuszczalną wartość na długo zanim łączna masa zacznie wyglądać niepokojąco. Rozważni użytkownicy ważą więc każdą oś osobno na publicznej wadze najazdowej, rozkładają ładunek bardziej do przodu lub do tyłu, aby go zrównoważyć, i mogą zastosować zaczep z rozkładem nacisku, by przenieść część obciążenia dyszla z powrotem na oś przednią.

GAWR należy do rodziny limitów masy, które trzeba respektować jednocześnie. Dopuszczalna masa całkowita ogranicza sumę, dopuszczalna masa zespołu pojazdów obejmuje pojazd wraz z przyczepą, a ładowność opisuje, ile można dodać ponad masę własną, lecz żaden z tych parametrów nie gwarantuje, że pojedyncza oś mieści się w granicach. Utrzymanie się jednocześnie poniżej każdego przedniego i tylnego GAWR, dopuszczalnej masy całkowitej oraz ładowności to jedyny sposób, by załadować pojazd zarówno zgodnie z prawem, jak i bezpiecznie, dlatego GAWR rozpatruje się razem z dopuszczalną masą całkowitą i ładownością.